Finałowe projekty Polskiej Edycji EUCYS 2018

Jury Polskiej Edycji Konkursu Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców wyłoniło 21 finałowych projektów. Ich autorzy spotkają się na Festiwalu Młodych Badaczy ODKRYCIA w Warszawie w dniach 13-15 kwietnia. W trakcie finałowej sesji plakatowej jurorzy będą rozmawiać ze wszystkimi uczestnikami i wybiorą reprezentację Polski na wrześniowe światowe finały EUCYS 2018 w Dublinie.

Czytaj dalej Finałowe projekty Polskiej Edycji EUCYS 2018

Laureaci Festiwalu ODKRYCIA z nagrodami na finałach EUCYS 2017

Kamil Humański ze Szczecina i Aleksander Kostrzewa z Warszawy wśród laureatów EUCYS 2017.

Polska jest wciąż wiceliderem w wieloletnim zestawieniu zdobytych nagród!

We wtorek 26 września poznaliśmy wyniki 29. Konkursu Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców (European Union Contest for Young Scientists – EUCYS), który odbył się w Tallinnie w Estonii.

18-letni Kamil Humański ze Szczecina za projekt pt. „Różnorodność szkarłupni środkowego ordowiku – młodszego syluru Siljansringen (Szwecja)” otrzymał jedną z trzech równorzędnych drugich nagród wartości 5.000 euro oraz nagrodę specjalną – udział w Stockholm International Youth Science Seminar (SIYSS) w grudniu tego roku. Kamil jest uczniem klasy maturalnej w II Liceum Ogólnokształcącego im. Mieszka I w Szczecinie. Naukę w szkole od kilku lat łączy badaniami paleontologicznymi, współpracując m.in. z profesorami z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, Instytutu Paleontologii Polskiej Akademii Nauk oraz naukowcami ze Szwecji i Irlandii.

20-letni Aleksander Kostrzewa z Warszawy został uhonorowany nagrodą specjalną – Joint Research Centre (JRC – Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej) za projekt pt. „Porównywanie umiejętności uczenia się i zapamiętywania wśród naczelnych z użyciem platform interaktywnych”. Nagrodą zdobytą w Tallinnie jest wizyta w IES – Instytucie Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju w Ispra we Włoszech, jednym z siedmiu instytutów naukowych, wchodzących w skład JRC. Aleksander jest absolwentem IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie, a wkrótce rozpoczyna kolejny rok studiów na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, gdzie łączy studia z dalszymi badaniami nad umiejętnościami uczenia się i zapamiętywania wśród małp oraz obserwacjami innych zwierząt.

Trzeci z reprezentantów Polski podczas EUCYS 2017 w Tallinnie – 20-letni matematyk z Piaseczna Adam Klukowski – otrzymał nagrodę specjalną Wolfram Research, w postaci rocznej licencji oprogramowania Mathematica and WolframAlphaPro. Podobne wyróżnienia otrzymali wszyscy autorzy prac z zakresu matematyki. Adam prezentował pracę pt. „Wielomiany z podłogami”. Adam jest studentem Trinity College Uniwersytetu w Cambridge, wcześniej – w gimnazjum i liceum – był stypendystą Programu pomocy wybitnie zdolnym Krajowy Fundusz na rzecz Dzieci (2011-2016).

Znakomite wyniki Polaków

Konkurs Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców prowadzony jest przez Komisję Europejską od 1989 roku. Biorą w nim udział laureaci konkursów krajowych. Tematyka prac obejmuje nauki ścisłe, przyrodnicze, technikę, a od niedawna – także nauki humanistyczne i społeczne. Każdy kraj może zgłosić najwyżej trzy prace. Oprócz Europejczyków w konkursie biorą udział m.in. reprezentanci Chin, Egiptu, Izraela, Kanady, Korei Południowej i USA.

Młodzi badacze z Polski biorą udział w konkursie od 7. edycji. Mimo to dość szybko nasz kraj zaczął piąć się w rankingu zdobytych nagród. Międzynarodowe jury przyznało Polakom 25 nagród głównych i 28 dodatkowych. W łącznych statystykach zbieranych od 1989 roku więcej nagród zgromadzili tylko młodzi Niemcy, a w rankingu ustępują nam takie naukowe potęgi, jak Wielka Brytania, Szwajcaria, Austria i Francja. Tegoroczne sukcesy Kamila i Aleksandra nie są więc dziełem przypadku.

Wyniki XII edycji konkursu „Fizyczne Ścieżki”

2 kwietnia 2017 poznaliśmy wyniki konkursu „Fizyczne Ścieżki”.

Marcin Wachowiak ze Śremu, Michał Majewski z Leżajska i zespół w składzie: Filip Olechowski, Katarzyna Prus, Jakub Żurek z Dębicy zdobyli I nagrody w kategorii pokaz zjawiska fizycznego.

Pokaz Michała był zatytułowany Optyczna Nutella, pokaz Marcina – Komora mgłowa: niezwykłe ślady cząstek elementarnych , a pokaz drużyny z Dębicy: Nadprzyrodzone moce konstruktorów? Nie! To tylko pułapka Paula.

I nagrodę w kategorii esej zdobył ponadto Jakub Dranczewski z Zielonej Góry za tekst pt. Fizyka dziedziną matematyki?

Pełne wyniki konkursu na stronie:

fizycznesciezki.pl/edycja-xii-wyniki

Finaliści Konkursu Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców 2017:

1. Jakub Burzyński (Tomice), Kacper Kowalczyk (Kopytówka), Patryk Kubas (Sułkowice), „Energia przyszłości” – moja szkoła jako wyspa energetyczna

2. Jeremi Chabros (Świętochłowice), Wpływ wybranych metyloksantyn na aktywność lokomotoryczną i rozwój Tribolium castaneum. Badanie możliwości zastosowania kofeiny i teofiliny, jako naturalnych insektycydów

3. Joanna Chlebus (Racibórz), Wpływ wybranych środków powierzchniowo czynnych na żywotność, proliferację oraz migrację protista Dictyostelium discoideum w stadium wegetatywnym

4. Jakub Chorążyk (Kożuchów), Badanie allelopatycznego wpływu lnicznika siewnego (Camelina sativa [L.] crantz) na uprawę lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.) w latach 2014 i 2015

5. Mariusz Gniadek (Stanisławów Pierwszy), Wpływ wolnych rodników tlenowych (ROS) na przełamywanie czasu spoczynkowego rzodkiewnika pospolitego (Arabidopsis thaliana)

6. Frederic Grabowski (Warszawa), Algorytm do automatycznej dekonwolucji kolorów

7. Kamil Humański (Szczecin), Różnorodność szkarłupni środkowego ordowiku – młodszego syluru Siljansringen (Szwecja)

8. Jakub Jędrzejewski (Ostrów Wielkopolski), Półprzewodnikowa cewka Tesli o podwójnym rezonansie

9. Jakub Józiewicz (Łódź), Selektywne usuwanie metali ciężkich z wody przy użyciu hydrożeli polimerowych

10. Witold Jóźwiak (Chylin), Kamila Komorowska (Radzanowo-Dębniki), Ewa Pijus (Płock), Ukryte komnaty w Piramidzie Chefrena

11. Łukasz Kamiński (Smoryń), Przewodniki i pary maksymalne

12. Adam Klukowski (Piaseczno ), Wielomiany z podłogami

13. Aleksander Kostrzewa (Warszawa), Porównywanie umiejętności uczenia się i zapamiętywania wśród naczelnych z użyciem platform interaktywnych na terenie Warszawskiego Ogrodu Zoologicznego

14. Dominik Kufel (Lublin), Matematyczne modelowanie wpływu temperatury na synapsy i dynamikę neuronów

15. Anna Łeń (Łódź), Dynamika przepływów o poruszającym się froncie

16. Radosław Peszkowski (Bolechowice), Andrzej Szablewski (Zabierzów), Tobiasz Szemberg (Kraków), Twierdzenie Sylvelstera-Gallai dla okręgów

17. Aleksandra Snuzik (Radomyśl Wielki), Wpływ cebuli zwyczajnej (Allium cepa) na czynności życiowe pantofelka ogoniastego (Paramecium caudatum)

18. Michał Tyrna (Świętoszówka), Badanie efektywności funkcjonowania zbiorników lęgowych dla płazów w Grodźcu Śląskim na podstawie monitoringu rozrodu gatunków tam występujących

19. Hanna Grześkowiak (Ostrów Wielkopolski), Zmiany składu gatunkowego flory wybranych rejonów Ostrowa Wielkopolskiego na przestrzeni blisko 150 lat – praca została zakwalifikowana do Finałów, jednak autorka wycofała się z Konkursu

Szef Jury Polskiej Edycji EUCYS o najlepszych młodych naukowcach z Polski

Jakie cechy – prócz zainteresowań i ambicji naukowych – wyróżniają młodych ludzi, którzy biorą udział w konkursie EUCYS?

Dr Piotr ChrząstowskiWachtel, Przewodniczący Jury Polskiej Edycji EUCYS – Są to pasjonaci nauki. Na ogół bardzo silnie zmotywowani nawet nie samymi nagrodami w konkursie, czy chęcią rywalizacji, tylko ciekawością naukową i naturalną dla nich potrzebą zrozumienia zjawisk, które badają. Błysk w oku i pasja widoczna przy rozmowie z nimi potwierdzają wypowiadane przez nich opinie, że same nagrody, choć miłe, nie są dla nich najważniejsze.

Kto motywuje uczniów do udziału – nauczyciele, rodzice, koledzy – czy raczej podejmują tę decyzję sami?

Bardzo różnie. Wszystkie wymienione źródła dało się zaobserwować. Stypendyści Krajowego Funduszu na Rzecz Dzieci często chwytają wiatr w żagle w czasie warsztatów naukowych organizowanych przez Fundusz. Kontakt z wiodącymi ośrodkami naukowymi skutkuje często włączeniem uczniów w prace profesjonalnych badaczy, pod okiem których dokonują samodzielnych odkryć wymagających czasami potężnej aparatury doświadczalnej, Bez dostępu do takiej aparatury część badań, szczególnie w dziedzinie chemii, nie byłaby możliwa.

Uczniowie renomowanych szkół mają często kontakt z wybitnymi nauczycielami, których zapał przenosi się na uczniów. Znakomita matematyczka, Magdalena Bojarska, jeszcze w gimnazjum prowadzona przez świetnego pedagoga – prof. Wojciecha Guzickiego – odkryła nowe fakty w teorii grafów. Prof. Guzicki podsunął jej temat dając zadanie, którego sam nie wiedział do końca jak rozwiązać, a ona nie tylko rozwiązała ten problem, ale rozwinęła badania tak, że udowodniła parę ogólniejszych twierdzeń, jak się okazało, nieznanych jeszcze nauce. Trzeba było więc zetknięcia talentu Magdy z wyobraźnią nauczyciela, który najpierw potrafił zapalić iskrę ciekawości naukowej, a potem poprowadzić późniejszą laureatkę pierwszej nagrody na finałach europejskich technicznie tak, aby powstały cenne wyniki.

Nieprzypadkowo też prawie rokrocznie mamy laureatów, i to często kilkoro, z jednego II Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Słupsku, gdzie działa małżeństwo wspaniałych nauczycieli, państwa Linderów, których uczniowie prawie zawsze zdobywają laury.

Zdarzają się jednak też samorodki – uczniowie spoza wielkich miast, którzy zupełnie samodzielnie, bez specjalnego zewnętrznego wsparcia dokonują odkryć na miarę finałów europejskich. Tak było na przykład w zeszłym roku, kiedy Paulina Drożak, badając powszechnie dostępne dane z Internetu, dostrzegła pewne prawidłowości w cyklach aktywności Słońca, których nikt przed nią nie zauważył. Na pomysł tych badań wpadła sama. Dane – można powiedzieć – leżały na ulicy. Trzeba tylko było się pochylić, zauważyć problem i go twórczo rozwinąć. Skutkowało to zwycięstwem w polskich eliminacjach i jedną z nagród na finałach europejskich.

Bardzo ciekawe też są inspiracje pochodzące z Warsztatów Krajowego Funduszu na Rzecz Dzieci. W ten sposób na przykład zeszłoroczne laureatki: Joanna Jurek i Dominika Bakalarz, poznawszy się na obozie, stworzyły zespół biologiczno-matematyczny i po opracowaniu modelu matematycznego hodowli tkanek z komórek macierzystych, wykorzystującego mechanizm zginania rodem z japońskiej sztuki origami, zaproponowały metodę, która umożliwia nakierowanie rozwoju hodowanych tkanek tak, aby przyjęły pożądane kształty.

Jest jeszcze jedno źródło, specyficzne dla Polski: czasopismo Delta, które rokrocznie organizuje konkurs na najlepszą uczniowską pracę matematyczną. Najlepsze prace z tego konkursu trafiają do nas i często zdobywają laury. Na poziomie europejskim do tej pory 6 takich prac zdobyło nagrody i Polska jest tu niekwestionowanym liderem, gdyż matematyczne prace rzadko przebijają się do strefy medalowej. W całej historii konkursu, poza tymi sześcioma polskimi pracami z matematyki, tylko dwie prace z innych krajów zdobyły laury europejskie. Czyli mamy trzykrotnie więcej nagród z matematyki niż cała pozostała Europa razem wzięta.

Jak zmienia się życie uczestników po konkursie i czy ma on wpływ na wybór ścieżki kariery zawodowej przez uczniów?

Laureaci krajowych finałów mają wolny wstęp na wiodące uczelnie w Polsce i większość z nich kontynuuje studia w swojej dziedzinie, choć czasami zmieniają profil.

Kilkoro z nich zrobiło międzynarodowe kariery. Być może najsłynniejszym z nich jest Grzegorz Niedźwiecki, który szesnaście lat temu zdobył pierwszą nagrodę na finałach europejskich za odkrycie tropów dinozaurów w Górach Świętokrzyskich, a w 2010r. artykuł, którego był współautorem, zdobił okładkę czasopisma Nature ogłaszając odkrycie przewracające całą dotychczasową wiedzę paleontologiczną na temat momentu wyjścia czworonogów na ląd i przesuwając tę granicę o ok. 30 mln lat wstecz. Przyczyniły się do tego nowe znaleziska Grzegorza w kamieniołomie w Zachełmiu.

Co należy zmienić w polskiej edukacji podstawowej i średniej, żeby więcej osób zainteresować nauką?

Uczulić nauczycieli, aby nie zagłuszali pasji badawczej i rozpowszechnić informację o Funduszu i konkursie EUCYS. Nagłaśniać sukcesy naszych zawodników.

Jaki długofalowy wpływ ma konkurs na polską naukę, czy jest on znaczący?,

Trudno w tej chwili wyrokować. Na pierwszy rzut oka – tak. Znamy już historie udanych karier naukowych naszych laureatów, ale nie jest to regułą. Miłe jest to, że absolwenci programu stypendialnego KFnRD włączają się w prace dla przyszłych pokoleń. Zarażając młodzież swoją pasją spłacają w najlepszy możliwy sposób zaciągnięty dług. Taka ciągłość pokoleniowa wspierana przez Fundusz dobrze rokuje.

Jak zmieniała się polska edycja konkursu przez kolejne lata, jakie ewentualne innowacje zostały wprowadzone i dlaczego?

Konkurs od lat przebiega w dość podobny sposób. Spośród kilkuset nadesłanych prac, po wstępnej selekcji, wysyła się do recenzji prawie setkę. Jury złożone z bardzo kompetentnych osób przegląda zarówno prace, jak i recenzje i na ich podstawie wybiera dwudziestkę finalistów. W czasie finałów krajowych każdy juror rozmawia z wszystkimi finalistami osobno i po dyskusji ustalane są zwycięskie projekty.
To co podlega niewielkim zmianom, to liczba projektów dopuszczana do finałów, niedawno zwiększona do 20 i miejsce ich rozgrywania – ostatnio Centrum Nauki Kopernik. Sama procedura jest niezmienna od lat i co najwyżej dostosowywana jest do wymagań finałów europejskich; niedawno wprowadzono na przykład ograniczenie, że w żadnej dziedzinie jeden kraj nie może zgłosić więcej niż jednego projektu.
Na finałach EUCYS od lat idzie nam tak dobrze, że nie widzimy potrzeby eksperymentowania z dobrze działającymi procedurami, które przez lata wypracowaliśmy.

 

fot. Marianna Zadrożna